Struiken snoeien
Lavendel snoeien: wanneer en hoe doe je dat?
Lavendel snoei je twee keer per jaar: na de bloei in de zomer en licht in het voorjaar. Knip altijd in het groene deel, want lavendel loopt nauwelijks uit kaal oud hout.
Een goed gesnoeide lavendel blijft compact, bolvormig en bloeit ieder jaar rijk.
Lavendel is een halfheester: onderaan wordt de plant houtig, bovenaan groeien zachte groene scheuten met de bloemaren. Zonder snoei wordt lavendel binnen een paar jaar kaal, uitgezakt en rommelig. Met twee korte snoeibeurten per jaar blijft de plant compact en bloeit hij veel langer mooi. Het belangrijkste om te onthouden: knip nooit terug tot in het kale, grijze hout.
Snoei lavendel direct na de bloei, meestal in augustus, en knip dan de uitgebloeide stelen plus ongeveer een derde van het groen weg. Geef in het voorjaar, rond eind maart of april wanneer de strengste vorst voorbij is, een tweede lichte vormsnoei. Blijf bij beide snoeibeurten altijd een paar centimeter boven het kale hout, zodat er groene blaadjes aan iedere tak overblijven.
Wanneer lavendel snoeien?
Lavendel heeft twee snoeimomenten. De belangrijkste snoeibeurt is direct na de bloei, afhankelijk van de soort en het weer ergens eind juli of in augustus. De plant heeft dan nog genoeg tijd om nieuwe groene scheuten te vormen die goed afharden voor de winter.
De tweede snoeibeurt is in het voorjaar, zodra de kans op strenge vorst voorbij is en je de eerste nieuwe groei ziet. In Nederland is dat meestal eind maart of april. Dit is een lichte vormsnoei: je knipt vorstschade weg en maakt de bol weer netjes.
Snoei lavendel niet meer zwaar in oktober of november. Nieuwe zachte groei die dan nog ontstaat, is kwetsbaar in de winter. Bekijk voor de juiste maanden ook de snoeikalender voor augustus en wat je in april kunt snoeien.
Zomer is de flinke knipbeurt, voorjaar de lichte correctie. Twijfel je in het voorjaar? Knip dan liever te weinig dan te veel.
Flink terugknippen
Verwijder de uitgebloeide bloemstelen en knip ongeveer een derde van de groene bol weg.
Doel: een compacte plant die nog voor de winter nieuw groen maakt.
Licht in vorm knippen
Knip bevroren of bruine puntjes weg en maak de bol gelijkmatig, zonder in het oude hout te komen.
Doel: een nette vorm en veel nieuwe bloeiende scheuten.
Lavendel snoeien na de bloei
Zodra de meeste bloemaren zijn verkleurd, is het tijd voor de zomersnoei. Pak een bosje stelen in je hand en knip ze in één keer af. Knip daarbij niet alleen de lange bloemstelen weg, maar ook een deel van het bladgroen eronder. Zo houd je de plant laag en dicht.
Wacht niet te lang met deze snoeibeurt. Knip je pas eind september, dan krijgt de plant weinig tijd om nog nieuwe scheuten te maken. Die scheuten zijn nodig om de plant in de winter te beschermen en in het voorjaar opnieuw te laten uitlopen.
Gooi de afgeknipte bloemstelen niet weg. Hang ze een week ondersteboven op een droge, schaduwrijke plek en ris daarna de gedroogde bloemetjes eraf. Gevuld in lege lavendelzakjes (bekijk op Bol) heb je geurzakjes voor de linnenkast, die ook motten op afstand houden.
Lavendel snoeien in het voorjaar
In het voorjaar zie je pas goed hoe de lavendel de winter is doorgekomen. Wacht tot de eerste nieuwe blaadjes onderaan de takken verschijnen. Dan zie je precies tot waar de plant nog leeft.
Knip bruine, dode puntjes weg tot net boven de nieuwe groene groei. Knip daarna de bol licht in vorm. Veel mensen denken dat lavendel in het voorjaar flink terug moet, maar juist de zomersnoei doet het zware werk. Een te harde voorjaarssnoei tot in het kale hout is de meest gemaakte fout.
Snoei niet in februari of begin maart wanneer er nog nachtvorst wordt verwacht. Verse snoeiwonden en jonge scheuten kunnen dan bevriezen.
Hoe snoei je lavendel?
Voor een paar losse planten volstaat een scherpe snoeischaar. Heb je een lavendelhaagje of veel planten naast elkaar, dan werkt een handmatige heggenschaar veel sneller.
Bij een rij lavendel langs een pad knip je met een gewone snoeischaar al snel een uur lang bosje voor bosje. Een lichte handheggenschaar (bekijk op Bol) knipt meerdere planten in dezelfde beweging netjes rond, waardoor de hele rij ook gelijkmatig van hoogte blijft.
Franse lavendel en andere soorten snoeien
De meeste lavendel in Nederlandse tuinen is Engelse lavendel, Lavandula angustifolia, bijvoorbeeld ‘Hidcote’ of ‘Munstead’. Daarvoor geldt de aanpak hierboven. Andere soorten vragen een iets andere benadering.
Staat je lavendel in een pot, dan snoei je op dezelfde momenten. Potlavendel lijdt in de winter vooral onder natte voeten. Zet de pot op pootjes of op een beschutte plek waar hij niet in het water staat.
Een oude of houtige lavendel snoeien
Is lavendel een paar jaar niet gesnoeid, dan wordt de plant onderaan kaal en valt hij in het midden open. Helaas loopt lavendel uit oud, kaal hout nauwelijks opnieuw uit. Een harde verjongingssnoei betekent daarom vaak het einde van de plant.
Probeer een verwaarloosde plant geleidelijk te herstellen. Knip in het voorjaar en na de bloei telkens alleen tot net boven de onderste groene blaadjes. Soms verschijnen er dan lager aan de takken nieuwe scheuten. Blijft de plant kaal en uitgezakt, dan is vervangen door een jonge plant meestal de snelste weg naar een mooie lavendel.
Lavendel veroudert het snelst in zware, natte grond. Plant je een nieuwe lavendel, meng de plantplek dan met grof zand of gebruik in potten potgrond voor mediterrane planten (bekijk op Bol). Die voert water snel af, zodat de wortels in de winter niet wegrotten.
Veelgemaakte fouten bij lavendel snoeien
Terugknippen tot in het kale hout
Dit is de grootste fout. Lavendel loopt uit kaal hout slecht of niet uit. Laat aan iedere tak groene blaadjes staan.
Alleen de bloemstelen afknippen
Wie alleen de uitgebloeide stelen weghaalt, laat de plant ieder jaar een stukje hoger en houtiger worden. Knip ook een deel van het groen mee.
Te laat in het jaar zwaar snoeien
Een harde snoeibeurt in oktober lokt zachte groei uit die in de winter bevriest.
In het voorjaar te vroeg beginnen
Wacht tot de nieuwe groei zichtbaar is. Dan zie je ook welke delen de winter niet hebben overleefd.
Helemaal niet snoeien
Lavendel zonder snoei valt binnen een paar jaar open. Twee korte knipbeurten per jaar voorkomen dat.