Struiken snoeien
Druivenstruik snoeien: wanneer en hoe doe je dat?
Een druivenstruik snoei je vooral in de winter om het vruchthout te vernieuwen en in de zomer om lange scheuten en overtollig blad te beheersen. Het juiste moment is belangrijk, omdat druiven in het voorjaar sterk kunnen bloeden.
Winter- en zomersnoei vullen elkaar aan: in de winter bouw je het raamwerk op, in de zomer houd je de groei en druiventrossen overzichtelijk.
Een druivenstruik groeit krachtig en kan zonder snoei in korte tijd een wirwar van lange scheuten vormen. Regelmatige snoei is daarom belangrijk voor een overzichtelijke plant en een goede vruchtzetting. De belangrijkste snoeibeurt vindt plaats in de winter, wanneer de plant in rust is. In de zomer kort je jonge scheuten in, verwijder je overtollige groei en zorg je dat licht en lucht bij de druiventrossen kunnen komen.
Snoei een druivenstruik in december of januari, voordat de sapstroom in het voorjaar sterk op gang komt. Kort de zijloten van het vorige jaar terug tot een paar gezonde knoppen en behoud het vaste raamwerk van stam en hoofdtakken. In de zomer kort je lange nieuwe scheuten in en verwijder je overtollige uitlopers. Snoei een druif liever niet zwaar in februari, maart of april, omdat verse snoeiwonden dan sterk kunnen bloeden.
Wanneer een druivenstruik snoeien?
Voor de grote jaarlijkse snoeibeurt is december of januari een geschikt moment. De druivenstruik is dan in rust en de sapstroom is nog beperkt. Wacht je tot het einde van de winter of het vroege voorjaar, dan kan er veel sap uit de snoeiwonden lopen.
Bekijk hiervoor ook de snoeikalender voor december en januari. Voor de zomersnoei zijn juni, juli en augustus belangrijke maanden.
Plan de grote snoeibeurt niet pas in maart. Druiven kunnen dan sterk bloeden doordat de sapstroom al op gang is gekomen.
Wintersnoei
Vorm het vaste raamwerk en snoei het jonge hout van het vorige groeiseizoen terug tot korte vruchttakken.
Doel: overzichtelijk vruchthout waarop in het nieuwe seizoen sterke scheuten ontstaan.
Zomersnoei
Kort lange nieuwe scheuten in en verwijder overtollige groei die de druiventrossen onnodig beschaduwt.
Doel: licht en lucht rond de vruchten en minder energie naar ongewenste scheutgroei.
Druivenstruik snoeien in de winter
De wintersnoei bepaalt voor een belangrijk deel de structuur van de plant. Behoud de vaste stam en hoofdtakken die langs een pergola, muur of draden zijn geleid. Op deze hoofdtakken zitten jonge zijloten die het vorige groeiseizoen zijn gevormd.
Deze zijloten kort je terug tot een paar gezonde knoppen. Vanuit die knoppen ontstaan in het voorjaar nieuwe scheuten waarop bloemen en later druiventrossen kunnen verschijnen.
Gebruik een scherpe snoeischaar. Oudere dikkere takken kun je met een takkenschaar verwijderen. Bekijk ook het overzicht met snoeigereedschap.
Druivenstruik snoeien in de zomer
In de zomer groeit een druif snel. Nieuwe scheuten kunnen gemakkelijk meerdere meters lang worden. Zonder zomersnoei ontstaat een dichte massa bladeren en raken de druiventrossen steeds meer beschaduwd.
Kort lange vruchtdragende scheuten in nadat duidelijk is waar de trosjes zitten. Laat boven de laatste tros nog voldoende bladeren staan om de druiven van energie te voorzien. Scheuten zonder functie kun je sterker terugnemen of helemaal verwijderen.
Druiven hebben bladeren nodig voor hun groei en rijping. Verwijder alleen het blad dat echt te veel schaduw veroorzaakt en laat voldoende gezond blad rond iedere scheut staan.
Hoe snoei je een druivenstruik?
Een goed opgebouwde druif bestaat uit een blijvende stam met één of meerdere hoofdtakken. Vanuit die hoofdtakken ontstaan jaarlijks nieuwe scheuten. Het is dus niet de bedoeling om iedere winter de hele plant tot de grond terug te snoeien.
Het vaste hout vormt het geraamte. Het jonge hout wordt steeds opnieuw teruggesnoeid en vernieuwd. Door dat consequent te doen blijft de druif overzichtelijk en ontstaan de vruchtdragende scheuten op voorspelbare plekken.
Waarom bloedt een druivenstruik na het snoeien?
Wanneer de sapstroom in het voorjaar op gang komt, ontstaat druk in de plant. Maak je dan een verse snoeiwond, dan kan er langdurig helder sap uit de tak druppelen. Dit wordt bloeden genoemd.
Daarom wordt de grote wintersnoei vroeg uitgevoerd, voordat de plant richting voorjaar actief wordt. Zie je na een late snoeibeurt sap uit een wond lopen, ga dan niet extra snoeien om het probleem te proberen op te lossen.
Snoei het vaste en dikkere hout in december of januari. Tijdens het groeiseizoen beperk je je vooral tot jonge groene scheuten en lichte correcties.
Een jonge druivenstruik snoeien
Bij een jonge druif ligt de nadruk eerst op het vormen van een sterk raamwerk. Kies één stevige scheut als hoofdstam en leid deze omhoog langs een paal, muur, pergola of draad.
Zodra de gewenste hoogte is bereikt, kun je één of meerdere sterke zijtakken behouden en horizontaal leiden. Deze worden later de blijvende hoofdtakken waarop het vruchthout ontstaat.
Een oude of verwaarloosde druivenstruik snoeien
Een oude druif die jarenlang niet is gesnoeid kan veranderen in een netwerk van dikke, dunne, levende en dode takken. Begin niet door alles tegelijk weg te zagen. Zoek eerst uit welke stam en hoofdtakken nog gezond en bruikbaar zijn.
Verwijder dood hout en takken die volledig verkeerd lopen. Bouw daarna opnieuw een eenvoudiger raamwerk op met een beperkt aantal gezonde hoofdtakken en jongere zijloten.
Een sterke verjonging kun je bij een zeer grote oude druif beter over meerdere snoeibeurten verdelen. Zo houd je meer controle over welke jonge scheuten op de oude plant terugkomen.
Bij een verwaarloosde druif is het belangrijkste doel niet direct zoveel mogelijk hout wegzagen, maar eerst bepalen welke stam en hoofdtakken je wilt behouden.
Snoeien voor meer en betere druiven
Meer scheuten betekent niet automatisch meer goede druiven. Een zeer dichte plant kan veel trossen vormen, maar deze krijgen minder zonlicht en lucht en blijven soms kleiner of rijpen langzamer.
Door in de winter het aantal vruchtscheuten te beperken en in de zomer overtollige groei terug te nemen, verdeelt de plant zijn energie over een overzichtelijker aantal scheuten en trossen.
Bij een zeer zwaar beladen plant kan ook het uitdunnen van kleine of slecht geplaatste trossen helpen. Zo krijgen de overblijvende druiven meer ruimte.
Druiven tegen een muur of pergola snoeien
Druiven worden vaak langs een zonnige muur, schutting of pergola geleid. De snoeimethode blijft hetzelfde: behoud een vast raamwerk en ontwikkel daarop korte vruchttakken.
Bij een pergola kun je de hoofdtakken over de constructie verdelen en jaarlijks de jonge zijloten terugnemen. Tegen een muur werkt een systeem met horizontale draden praktisch, zodat nieuwe scheuten goed verdeeld kunnen worden.
Laat de plant niet jaren ongecontroleerd over dakgoten, ramen en andere constructies groeien. Een jonge scheut is gemakkelijk terug te knippen; een dikke oude tak vraagt veel meer werk.
Veelgemaakte fouten bij druiven snoeien
De wintersnoei pas in maart uitvoeren
De sapstroom kan dan al sterk op gang zijn en verse snoeiwonden kunnen langdurig bloeden. Snoei het vaste hout liever in december of januari.
De hele druif ieder jaar volledig terugsnoeien
De hoofdstam en hoofdtakken vormen juist het blijvende raamwerk. Alleen het jonge vruchthout wordt jaarlijks sterk teruggenomen.
Helemaal geen zomersnoei uitvoeren
De plant kan dan veranderen in een dichte massa van meterslange scheuten en bladeren, waardoor de trossen weinig licht krijgen.
In de zomer alle bladeren rond de trossen verwijderen
Druiven hebben gezond blad nodig om suikers te produceren. Dun alleen overtollig blad uit.
Te veel vruchtscheuten bewaren
Een groot aantal scheuten en trossen kan de plant overbelasten. Een overzichtelijk raamwerk is makkelijker te onderhouden en te laten rijpen.
Een oude plant zonder plan kaal zagen
Bepaal bij een verwaarloosde druif eerst welk oud hout als blijvend raamwerk kan dienen en verjong vervolgens gericht.