Fruitbomen snoeien
Kersenboom snoeien: wanneer en hoe doe je dat?
Een kersenboom snoei je op een ander moment dan een appel- of perenboom. Snoei bij voorkeur in het voorjaar of de zomer, wanneer snoeiwonden sneller kunnen herstellen en het risico op ziektes kleiner is.
Kersenbomen snoei je bij voorkeur in het groeiseizoen en niet midden in de winter.
Een kersenboom hoeft meestal niet zwaar te worden gesnoeid. Met een lichte en regelmatige snoei houd je de kroon luchtig, verwijder je beschadigde takken en voorkom je dat de boom onnodig groot of dicht wordt. Het snoeimoment is belangrijk: kersen behoren tot de steenvruchten en snoei je daarom anders dan bijvoorbeeld een appelboom of perenboom.
Snoei een kersenboom bij voorkeur in het voorjaar of de zomer en niet in de winter. Een gevestigde boom kun je vaak het beste na de oogst snoeien, meestal in juli of augustus. Werk op een droge dag en verwijder vooral dood, beschadigd, kruisend en naar binnen groeiend hout. Snoei liever ieder jaar een beetje dan eens in de paar jaar zeer hard.
Wanneer kun je een kersenboom snoeien?
Een kersenboom snoei je bij voorkeur wanneer de boom actief groeit. Voor volwassen kersenbomen is juli of augustus, meestal direct na de oogst, een geschikt moment.
Dat verschilt duidelijk van veel andere fruitbomen. Appel- en perenbomen worden vaak in de winter gesnoeid, maar bij kersenbomen kun je de wintersnoei beter vermijden.
Kersen behoren tot het geslacht Prunus. Deze bomen zijn gevoelig voor onder andere loodglans en bacteriekanker. Snoeien tijdens droger en warmer weer verkleint het risico dat ziekteverwekkers via verse snoeiwonden binnendringen.
Voor een volwassen kersenboom is snoeien na de oogst vaak het eenvoudigst. Dat valt meestal in juli of augustus. Snoei op een droge dag zodat de snoeiwonden snel kunnen opdrogen.
Kun je een kersenboom in het voorjaar snoeien?
Ja. Jonge kersenbomen kunnen tijdens het voorjaar worden gevormd zodra de boom weer actief groeit. Ook kleine correcties aan een volwassen boom kunnen in het voorjaar worden uitgevoerd.
Bij grote onderhoudssnoei van een boom die al vruchten draagt, is snoeien na de oogst meestal praktischer. Je kunt dan tegelijkertijd zien welke takken zwaar hebben gedragen en waar de kroon te dicht is geworden.
Snoei een kersenboom niet zoals een appel- of perenboom midden in de winter. Bij Prunus-soorten wordt juist snoei tijdens het voorjaar en de zomer aangeraden om het risico op onder andere loodglans te beperken.
Waarom moet je een kersenboom snoeien?
Een gezonde kersenboom hoeft niet ieder jaar flink kleiner te worden gemaakt. Snoeien is vooral bedoeld om een sterke en open kroon te behouden.
Met een goede snoeibeurt kun je:
- dood en beschadigd hout verwijderen;
- kruisende en schurende takken weghalen;
- meer licht in de kroon brengen;
- voorkomen dat de boom te groot wordt voor de beschikbare ruimte;
- zwakke en slecht geplaatste takken verwijderen;
- oud hout geleidelijk vervangen door jongere takken;
- een jonge boom een sterke kroonstructuur geven.
Een open kroon heeft bovendien als voordeel dat blad en vruchten na regen sneller opdrogen. Snoei daarvoor selectief enkele takken weg in plaats van overal willekeurig stukken af te knippen.
Hoe moet je een kersenboom snoeien?
Bekijk de boom voordat je begint goed van een afstand. Bepaal welke hoofdtakken de basis van de kroon vormen. Die wil je zoveel mogelijk behouden.
Begin daarna met takken waarvan duidelijk is dat ze geen functie meer hebben. Pas daarna beoordeel je of de kroon nog verder moet worden uitgedund.
Verwijder dood, beschadigd en ziek hout en takken die tegen elkaar schuren.
Haal enkele naar binnen groeiende takken weg zodat het midden niet volledig dichtgroeit.
Kort te lange takken waar nodig terug tot een geschikte zijtak in plaats van ze midden op de tak af te zagen.
Stappenplan: kersenboom snoeien
Een lichte jaarlijkse snoeibeurt is meestal beter dan een oude kersenboom jarenlang laten doorgroeien en vervolgens in één keer drastisch terugzetten.
Waar maak je de snoeisnede?
Wanneer je een volledige tak verwijdert, snoei je net buiten de takkraag. Dit is de lichte verdikking waar de zijtak aansluit op een dikkere tak of de stam.
Zaag niet strak langs de stam. Daarmee beschadig je weefsel dat belangrijk is voor het overgroeien van de snoeiwond. Laat tegelijkertijd ook geen lange kale stomp achter.
Wil je een tak alleen inkorten, snoei hem dan terug tot een gezonde zijtak. Bij dunne jonge scheuten kun je vlak boven een goed geplaatste knop knippen.
Een dikke en zware tak verwijder je in meerdere stappen. Zaag eerst het grootste gewicht verder van de stam af en verwijder daarna pas het resterende gedeelte bij de takkraag.
Een jonge kersenboom snoeien
Bij een jonge kersenboom draait snoeien vooral om het vormen van een goede kroon. Een sterke basis in de eerste jaren voorkomt dat je later grote takken moet verwijderen.
Kies enkele stevige zijtakken die rondom de stam verdeeld staan. Deze kunnen zich ontwikkelen tot de belangrijkste gesteltakken van de boom.
Verwijder scheuten die:
- zeer steil omhoog groeien en concurreren met de hoofdscheut;
- naar het midden van de kroon groeien;
- tegen een andere belangrijke tak schuren;
- beschadigd of duidelijk zwak zijn;
- op vrijwel dezelfde plaats met meerdere sterke takken tegelijk ontstaan.
Probeer bij een jonge boom grote snoeiwonden te voorkomen. Een verkeerd geplaatste tak kun je beter verwijderen wanneer hij nog dun is dan wanneer hij enkele jaren later een dikke hoofdtak is geworden.
Een volwassen kersenboom snoeien
Een volwassen kersenboom heeft vooral onderhoudssnoei nodig. De basis van de kroon is al gevormd en hoeft niet ieder jaar opnieuw te worden opgebouwd.
Controleer na de oogst welke takken dood, beschadigd of slecht geplaatst zijn. Dun daarna alleen delen van de kroon uit waar duidelijk te veel takken dicht naast of over elkaar groeien.
Een gezonde volwassen boom die voldoende ruimte heeft, kan met relatief weinig snoei toe. Laat de boom dus met rust wanneer er eigenlijk niets hoeft te worden gecorrigeerd.
Een oude kersenboom snoeien
Bij een oude kersenboom is voorzichtigheid belangrijk. Grote takken veroorzaken grote snoeiwonden en een boom die tientallen jaren vrij heeft kunnen groeien, kun je niet zonder gevolgen ineens flink verkleinen.
Begin met dood, beschadigd en kruisend hout. Kies daarna slechts enkele takken die de kroon sterk verdichten of veel te ver buiten de gewenste vorm groeien.
Moet er veel gebeuren, verdeel de verjonging dan over meerdere jaren. Daarmee voorkom je een groot aantal grote snoeiwonden in één seizoen.
Moeten zware hoofdtakken uit een oude kersenboom worden verwijderd, laat dan bij twijfel een boomverzorger meekijken. Niet alleen de gezondheid van de boom, maar ook de veiligheid tijdens het zagen speelt dan een rol.
Een kersenboom kleiner maken
Wordt de kersenboom te hoog of breed, probeer hem dan geleidelijk te verkleinen. Zaag niet simpelweg alle bovenste takken op dezelfde hoogte door.
Zoek in plaats daarvan een lager gelegen gezonde zijtak en snoei de lange hoofdtak daarop terug. Hierdoor blijft een natuurlijke vertakking bestaan.
Verwijder niet in één snoeibeurt een groot gedeelte van de volledige kroon. Zeker bij een oude boom is het beter om een sterke verkleining over meerdere jaren te verdelen.
Wie weinig ruimte heeft, kan bij het planten beter direct kiezen voor een kersenras op een minder sterk groeiende onderstam. De uiteindelijke grootte van een fruitboom wordt namelijk niet alleen door snoeien bepaald.
Zoete kers en zure kers snoeien
Bij kersenbomen wordt onderscheid gemaakt tussen zoete kersen (Prunus avium) en zure kersen of morellen (Prunus cerasus). De basisregels zijn hetzelfde: snoei tijdens het groeiseizoen en zorg voor een open, gezonde kroon.
Toch kan de manier waarop de boom vruchten vormt verschillen. Zure kersen dragen relatief veel vruchten op jonger hout. Het is daarom belangrijk om bij oudere zure kersen regelmatig ruimte te maken voor nieuwe scheuten.
Bij zoete kersen ligt de nadruk meestal meer op het behouden van een stevige kroon en het beperken van overbodige groei.
Waarom snoei je een kersenboom niet in de winter?
Het snoeimoment van een kersenboom heeft vooral met ziektegevoeligheid te maken. Kersen zijn gevoelig voor loodglans. Deze schimmel kan via beschadigd hout en snoeiwonden een boom binnendringen.
Daarnaast kunnen kersen last krijgen van bacteriekanker. Ook daarbij vormen snoeiwonden een mogelijke ingang. De RHS adviseert daarom waar mogelijk in juli of augustus te snoeien, wanneer het plantenweefsel minder gevoelig is voor infectie.
Snoeien tijdens droog zomerweer heeft bovendien als voordeel dat wonden sneller drogen en de boom actief bezig is met wondherstel.
Verwijder duidelijk aangetast hout tot in gezond hout en reinig je snoeigereedschap voordat je verder snoeit. Zo verklein je de kans dat je ziekteverwekkers met de snoeischaar van tak naar tak verspreidt.
Veelgemaakte fouten bij een kersenboom snoeien
De kersenboom in de winter snoeien
Dit is waarschijnlijk de belangrijkste fout. Kersen snoei je anders dan appel- en perenbomen. Kies voor voorjaar of zomer, waarbij juli en augustus vaak uitstekende maanden zijn.
Veel grote takken tegelijk verwijderen
Iedere grote tak veroorzaakt een grote wond. Probeer daarom met regelmatig onderhoud te voorkomen dat later meerdere zware takken tegelijk moeten worden weggehaald.
De kroon aan de buitenkant rond knippen
Een fruitboom is geen haag. Kies individuele takken die verwijderd moeten worden en behoud de natuurlijke vertakking van de kroon.
Lange stompen laten staan
Verwijder een volledige tak net buiten de takkraag. Een lange stomp sterft uiteindelijk terug en zorgt niet voor een nette wondafsluiting.
Alle nieuwe groei wegsnoeien
Nieuwe scheuten zijn nodig om de kroon te vernieuwen. Verwijder vooral verkeerd geplaatste groei en behoud jonge takken die op een goede plaats staan.
Snoeien tijdens langdurig nat weer
Kies voor het snoeien van steenvruchten bij voorkeur een droge periode. Droog weer helpt het risico op infectie via de verse snoeiwonden te beperken.
Welk gereedschap heb je nodig?
Voor jonge scheuten en dunne levende takken.
Voor takken die te dik zijn om comfortabel met een gewone snoeischaar te knippen.
Voor dikkere takken die niet meer veilig met een takkenschaar kunnen worden verwijderd.
Gebruik stevige handschoenen en bij zaagwerk eventueel een veiligheidsbril.
Gebruik scherp en schoon gereedschap. Een scherpe snoeischaar of takkenschaar maakt een veel nettere wond dan bot gereedschap dat de tak kneust.
Reinig het gereedschap extra zorgvuldig wanneer je takken hebt verwijderd die mogelijk door een ziekte zijn aangetast.
Ga niet met zwaar zaaggereedschap ver boven je hoofd werken vanaf een ladder. Bij een hoge oude kersenboom kan professioneel snoeiwerk veiliger zijn dan proberen de volledige kroon zelf te bereiken.
Wat doe je na het snoeien?
Een gezonde kersenboom heeft na een normale snoeibeurt meestal geen bijzondere behandeling nodig. Een correct gemaakte snoeiwond kan de boom zelf afsluiten.
Controleer de boom de weken na het snoeien nog eens. Let vooral op takken die tekenen van afsterven of ziekte vertonen.
Geef een gevestigde boom niet automatisch extra mest na het snoeien. Sterke bemesting kan juist veel nieuwe groei stimuleren. Een jonge of recent geplante kersenboom kan tijdens langdurige droogte wel extra water nodig hebben.
Veelgestelde vragen over kersenbomen snoeien
Wat is de beste maand om een kersenboom te snoeien?
Een volwassen kersenboom kun je meestal het beste na de oogst snoeien. Dat is vaak in juli of augustus. Snoei bij voorkeur tijdens droog weer.
Kun je een kersenboom in de winter snoeien?
Dat wordt afgeraden. Kersen behoren tot de Prunus-soorten en zijn gevoelig voor onder andere loodglans. Snoeien in het voorjaar of de zomer verkleint het risico op infectie.
Kun je een kersenboom in augustus snoeien?
Ja. Augustus is juist een goede snoeimaand voor een kersenboom, zeker wanneer de vruchten al zijn geoogst. Kies bij voorkeur een droge dag.
Kun je een kersenboom na de oogst snoeien?
Ja. Voor een volwassen kersenboom is direct na de oogst vaak een geschikt moment. De boom is nog actief in groei en je kunt goed beoordelen welke delen van de kroon moeten worden uitgedund.
Hoe ver kun je een kersenboom terugsnoeien?
Probeer een gezonde kersenboom niet in één keer drastisch kleiner te maken. Verwijder vooral verkeerd geplaatste en overtollige takken en verdeel een grote verkleining over meerdere jaren.
Hoe snoei je een oude kersenboom?
Begin met dood, beschadigd en kruisend hout. Verwijder daarna selectief enkele takken die de kroon sterk verdichten. Is veel verjonging nodig, verdeel dit dan over meerdere jaren.
Moet je een kersenboom ieder jaar snoeien?
Niet noodzakelijk. Controleer de boom wel jaarlijks. Met een kleine onderhoudssnoei wanneer dat nodig is, voorkom je dat later grote takken moeten worden verwijderd.
Waarom heeft mijn kersenboom zoveel lange takken?
Een kersenboom kan van nature krachtig groeien, zeker op een sterk groeiende onderstam. Ook een zware snoeibeurt kan veel nieuwe groei oproepen. Dun overtollige scheuten selectief uit in plaats van alle nieuwe groei opnieuw kort af te knippen.
Moet je snoeiwonden van een kersenboom insmeren?
Bij een normale nette snoei is wondmiddel meestal niet nodig. Belangrijker zijn het juiste snoeimoment, droog weer, schoon gereedschap en een correcte snoeisnede.